جيرولامو كاردانو

جیرولامو کاردانو کەسەکێ بلیمەت وخودان بەهرە بوو ل چەرخێ رێنێیسانسێ ، سەردەمەکێ گوهورینێن مەزن و ڤەدیتنان . ل سالا ١٥٠١ ژدایکبوویە ل باڤیا ل وەلاتێ ئیتالیا ، کو باژێرەکێ ب ناڤ و دەنگە ب گرنگیدان لسەر فێرکرنێ و زانینێ . کاردانو یێ بەهرەدار بوو د گەلەک بواراندا ، ژوانا بیرکاری ، ستێرزانێ ، دەرمانسازی ، فەلسەفە .

سەرەرای ئاریشێن دارای ، حەژێکرنا کاردانوی یا مەزن ئەو بەرەڤ تشتێن مەزن برینە . وی ئەنجامێن مەزن دەست خۆڤە ئیناینە د جەبرێ دا ، تیورا ئەگەری ، و تیورا ژماری . پەرتووکا وی یا ژ هەما گرنگتر ، "Ars Magna," بەڵاڤەکرییە ل سالا ١٥٤٥ ، ئاریشێن زەحمەت چارەسەرکرینە ب هاوکێشێن سێگۆشەیی و چوارگۆشەیی و ئیلهاما بیرکاریناسێن پاشەرۆژێ کرینە .

کاردانو ئێک ژ یێن دەستپێکێ بوون بو خواندنا تێگەهێ دەلیڤێ ، دانانا بنیاتەکێ بو بوارێ ئەگەری . بەرهەمێ وی دەربارەی عشوائیەتێ و نەدییاربوونێ دیارکر کا چەند یێ بلیمەتە ئەو لسەردەمێ خۆ .

مەرەقا کاردانوی نە بەس یا سنووردارکری بوو ب ژمارەیان تنێ . ئەو نۆژدار ژی بوو کو ڤەکۆلینا لەشێ مروڤان کریە و ستێرزان ژی کو لدویڤ چوویە کا چەوا ستێر کارتێکرنێ ل ژیانا مروڤان دکەت . بەڤ بوارێ بەرفرەه ژ گرنگیدانێ یێ تایبەت بوو بۆ زانایەکێ رێنێیسانسێ ، کو دبینت زانست هەمی پێکڤە گرێداییە .

ژیانا کاردانوی یا تژی بوو ژ سەرکەفتنان و کێشان ، دیارکرنا حەزا تێگەهشتنێ ل سەردەمێ رێنێیسانسێ ، وی وانە داینە ل پەیمانگەهێن باش و پشکەک بوو ژ گروپێ زانستی ، دیارکرنا کاریگەرییا وی یا گرنگ . هەرچەوابیت ، ئەو شیانا وێ بوو کو ئەو دەربازکری ژ دەمێن زەحمەت کو تەمامی زیرەکاتییا وی دیارکر .

ئەڤرۆ ، کاردانو یێ ناسیارە وەک هێمایەکێ رێنێیسانسێ یێ زانینخوازی یێ و فێرکرنێ . بەرهەمێ وی د بیرکاری یێ و دەرمانسازیێ هەتا نوکە ژی کارتێکرنێ ل خەلکێ دکەت ، ئیلهاما وان دکەت یێن دڤێن ڤەکۆلین و تێگەهشتنا جیهانێ بکەن . کاردانو وەکی بیرئێخستنەکێ د راوەستیت کو لێگەریا یە بو زانینا بێ سنوور .